Lesliespeakers, ook wel rotary speakers, zijn luidsprekers waarin het geluid door een draaiende trommel of hoorn (rotor) als het ware 'rondgeslingerd' wordt. Door het ruimtelijk effect hiervan en door het dopplereffect ontstaat een karakteristiek geluid dat wel wat weg heeft van vibrato en tremolo. Het effect kan gevarieerd worden door de rotatiesnelheid aan te passen. In een meerwegsysteem zijn de hoge- en lagetonenluidsprekers meestal voorzien van aparte rotors die elk met een eigen snelheid draaien. Lesliespeakers worden vooral gebruikt bij hammondorgels.

An animation showing the behavior of a Leslie speaker when running.

 1 = Horn enclosure
 2 = Compression driver
 3 = Treble motor
 4 = Crossover
 5 = Bass motor
 6 = Woofer
 7 = Drum enclosure
 8 = Drum
 9 = Cabinet



Doppler effect

Het effect werd genoemd naar de Oostenrijkse natuurkundige Christian Doppler, die in 1842 dit verschijnsel voor zowel licht- als geluidsgolven beschreef (Über das farbige Licht der Doppelsterne und einiger anderer Gestirne des Himmels). In 1845 werd het experimenteel getoetst door de Nederlandse meteoroloog Christophorus Buys Ballot. Hij deed dat door een groep hoornisten bij Utrecht in een open spoorwagon met hoge snelheid langs een groep waarnemers te laten rijden.

Tegenwoordig is een proefopstelling niet meer nodig om het dopplereffect bij geluid te constateren. Wie auto’s snel voorbij hoort rijden, merkt dat de toonhoogte van het geluid van de auto's daalt op het moment dat ze voorbijrijden. Met de sirene van een politie- of brandweerauto is het effect nog duidelijker, doordat die sirene een vaste toonhoogte heeft.

Op een kort moment hoort de waarnemer de oorspronkelijke toonhoogte, namelijk op het moment dat de geluidsbron het dichtstbij is.

Neo Instruments Ventilator 2

NEO Instruments Ventilator II, Effect-Unit to emulate a Leslie Model 122 Rotary-Speaker, independent Emulation of a Bass- and Treble-Rotor, Rotor-Speed and Acceleration adjustable, Drive-Section, variable virtual Microphones, real Bypass, Tempo- or Mix-Control via Expression-Pedal (Pedal not included), Switch for Fast-Speed, Slow-Speed, Balance, Accleration, Drive, Mode (Gtr1, Gtr2, Key), Mix/Distance-Lo, Mix/Distance-Hi, Input Level Hi/Low, Remote (Switch, Pedal Speed, Pedal Mix), Connections: 2x Line-In L/R 1/4" TR, 2x Line-Out L/R 1/4" TR, incl. Power Supply, Dimensions: 160 x 140 x 57 mm


Hammond Leslie Speaker 122A